سالگرد دکتر یدالله سحابی
دکتریدالله سحابی
(زاده ۷ اسفند ۱۲۸۴ در سنگلج، تهران – درگذشته ۲۳ فروردین ۱۳۸۱ در تهران)
🔺زندگی
- تولد در سال ۱۲۸۴ در خانواده ای مذهبی در محله سنگلج تهران
- گذراندن دوره آموزش ابتدایی در دبستانهای شرف احمدی و اتحادیه و دورهی دبیرستان در دبیرستانهای شرف و دارالفنون
- به پایان رساندن آموزش پایه در دارالمعلمین مرکزی، زیر نظر میرزا ابوالحسنخان در 1304 شمسی
- 1307 ورود به دارالمعلمین عالی/دانشسرای عالی/دانشگاه تربیت معلم و فراگیری دانش بعد از 3 سال که یکی از نخستین فارغالتحصیلان لیسانس در رشتهی علوم طبیعی از آن مرکز شد.
- از 1310 آموزشگر رسمی علوم طبیعی در چهار دبیرستان دولتی شناخته شده آن زمان، دارالفنون، علمیه، شرف و ایرانشهر
- شهریورماه ۱۳۱۱ قبولی در آزمون علمی اعزام به خارج و اعزام به فرانسه
- ۴ سال در تحصیل در دانشگاه لیل (Lille) و فراگیری دانش و دریافت اولین دکترای علوم ایران
- بازگشت به ایران در اسفند ۱۳۱۵
- انجام یکسال خدمت نظام وظیفه
- آموزش زمین شناسی از فروردینماه ۱۳۱۷ در دانشکده علوم دانشگاه تهران، که تا 25 سال دیگر ان را ادامه داد
- مسئولیت ریاست اداره امتحانات نهایی متوسطه تا سال ۱۳۲۴
- ریاست اداره فرهنگ تهران در آبانماه سال ۱۳۲۵ و استعفاء در دی ماه 1325
- ورود به عرصه سیاست
🔺فعالیتهای سیاسی پیش از انقلاب
- عضویت در انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران
- مطرح شدن نام سحابی در جریان جنبش ملی شدن صنعت نفت ایران، به عنوان یکی از یاران نزدیک دکتر محمد مصدق
- محروم شدن از خدمت در دانشگاه در سال ۱۳۳۳ به همراه یازده استاد دانشگاه تهران به علت اعتراض به قرارداد کنسرسیوم نفت،
- تاسیس شرکت یاد برای تأمین معاش مستقل از دولت
- پیوستن به نهضت مقاومت ملی به دعوت آیتالله زنجانی
- پیوست به جبهه ملی دوم و انتخاب به همراه مهدی بازرگان و محمود طالقانی به عنوان اعضای شورای مرکزی جبهه ملی
- 1340 تاسیس نهضت آزادی ایران
- بازداشت و زندانی شدن در 1341 به علت تاسیس نهضت آزادی و محکومیت وی به 6 سال زندان
- در دادگاه تجدیدنظر به خاطر ۳۷ سال خدمات فرهنگی و دانشگاهی حکم وی به ۴ سال کاهش یافت. در دورهای که سحابی دوران زندان را میگذراند دکتر محمد مصدق رهبر نهضت ملی شدن صنعت نفت درگذشت. سحابی با استفاده از مرخصی در مراسم تشییع و تدفین وی شرکت کرد و غسل میت دکتر مصدق را شخصاً انجام داد.
🔺 فعالیتهای سیاسی در بعد از انقلاب
- 1357 تشکیل هیاتی برای تقویت و تنظیم اعتصابات
- وزیر مشاور در دولت موقت به نخستوزیری مهدی بازرگان
- عضو شورای انقلاب که پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ تشکیل شد،
- او با همکاری بیش از ۲۴۰ نفر از متخصصان و کارشناسان با ۷۸۰۰ ساعت تحقیق و پژوهش گزارش نهایی سیاستهای توسعه و تکامل جمهوری اسلامی برای مرحله زمانی کوتاه مدت (دوساله)، میان مدت (۸ تا ۱۲ ساله) و درازمدت (۱۲ تا ۱۶ ساله) آماده و تدوین کردند. در کنار آن نیز تدوین پیش نویس قانون اساسی (که با همکاری دولت و شورای انقلاب انجام شد) با سرپرستی سحابی آماده و منتشر شد.
- انتخاب به عنوان نماینده مردم تهران در اولین دوره مجلس شورای اسلامی
- رئیس سنی اولین دوره مجلس شورای اسلامی
- 1365 مخالفت با ادامه جنگ با دادن نامه اعتراضی به ایت الله خمینی
- 1379 نامه به رهبری و اعتراض به حوادث کوی دانشگاه ، صدا و سیما و برنامه هویت، قتلهای زنجیرهای، فشار بر برخی مطبوعات و احزاب، عملکرد نیروی انتظامی، قانون اساسی، برخی عملکرد های شورای نگهبان و زندانی شدن فعالان سیاسی
- توقیف روزنامه نشاط برای انعکاس نامه دکتر سحابی
- 1379 تحصن در مقابل مجلس در اعتراض به زندانی شدن فرزندش عزتالله سحابی و اعضای نهضت آزادی
- 1381 درگذشت در 23 فروردین 1381 با تاثیرگذاری بیش از ۹ دهه بر عرصه علمی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ایران
-
🔺تألیفات
• زمینشناسی عمومی
• خلقت انسان
• زمینشناسی ایران
• قرآن و تکامل
• تبیین جهان
•
🔺سوابق و مسئولیتها
• مؤسس نهضت آزادی
• عضو شورای مرکزی جبهه ملی
• عضو شورای مرکزی نهضت مقاومت ملی
• عضو شورای عالی فرهنگ
• تأسیس دانشسرای مستقل تعلیمات دینی
• ریاست اداره امتحانات نهایی متوسطه
• ریاست اداره فرهنگ تهران
• وزیر مشاور دولت موقت
• همکاری در تدوین پیش نویس قانون اساسی
• مسئول سازماندهی کمیته تقویت و تنظیم اعتصابات از سوی آیتالله خمینی
• عضو شورای انقلاب
• رئیس سنی دوره اول مجلس شورای اسلامی
• مؤسس شرکت سهامی انتشار
• مؤسس سازمان متاع
• استاد دانشگاه تهران
• مؤلف کتب زمینشناسی
• مؤسس دبیرستانهای کمال و کوثر در تهران
• عضو هیات امناء موقوفه آرامگاه دکتر محمد مصدق